Waarom formatteren niet volstaat
Een snelle formattering herschrijft alleen de bestandstabel: de gegevens blijven fysiek aanwezig. Bij een harde schijf omzeilde men het probleem door de hele schijf te overschrijven. Bij een SSD is die methode niet betrouwbaar.
De controller van een SSD verdeelt de schrijfacties over alle cellen (wear levelling) en houdt een voor het systeem onzichtbare blokreserve aan (over-provisioning). Software die de schijf overschrijft, bereikt dus niet per se alle cellen, en meerdere wispassen verslijten de SSD alleen maar onnodig.
De juiste aanpak is om de controller zelf het volledige geheugen te laten wissen, of de gegevens onleesbaar te maken met versleuteling.
Methode 1: de tool van de fabrikant
Dit is de eenvoudigste methode voor een particulier. De meeste fabrikanten bieden een gratis hulpprogramma aan (Samsung Magician, Crucial Storage Executive, WD Dashboard, Kingston SSD Manager…) met een functie voor veilig wissen, afhankelijk van het geval Secure Erase, Sanitize of PSID Revert genoemd.
Dit commando wordt in de SSD zelf uitgevoerd: het wist alle cellen, reserve inbegrepen, in enkele seconden tot enkele minuten. Sommige tools vragen om een opstartbare USB-stick te maken, omdat u de schijf waarop het systeem draait niet kunt wissen.
Methode 2: het BIOS/UEFI van de computer
Veel zakelijke laptops en recente moederborden hebben een wisfunctie voor schijven in hun configuratie-interface (vaak onder een naam als "Secure Erase", "Data Wipe" of "Schijf wissen"). Die stuurt de SSD hetzelfde commando als de tools van de fabrikanten, zonder iets te installeren.
Methode 3: de commando's onder Linux
Wie vertrouwd is met de opdrachtregel, kan vanaf een Linux-systeem op een USB-stick de wiscommando's rechtstreeks versturen. Controleer de schijfnaam drie keer: één fout wist de verkeerde schijf, onherroepelijk.
Voor een SATA-SSD (de schijf mag niet in de status "frozen" staan, zichtbaar met het eerste commando):
sudo hdparm -I /dev/sdX # controleer op "not frozen" en wisondersteuning
sudo hdparm --user-master u --security-set-pass wachtwoord /dev/sdX
sudo hdparm --user-master u --security-erase wachtwoord /dev/sdX Methode 3 bis: NVMe-SSD's onder Linux
Voor een NVMe-SSD biedt de tool nvme-cli een formatteercommando met wissen en, op modellen die het ondersteunen, een Sanitize-commando:
sudo nvme id-ctrl /dev/nvme0 -H | grep -i -E 'format|sanit' # ondersteunde functies
sudo nvme format /dev/nvme0n1 --ses=1 # wissen van gebruikersgegevens
sudo nvme sanitize /dev/nvme0 --sanact=2 # Sanitize per block erase, indien beschikbaar Methode 4: versleuteling
Was uw SSD vanaf het begin versleuteld (BitLocker onder Windows, FileVault onder macOS, LUKS onder Linux), dan zijn de gegevens alleen leesbaar met de sleutel. Het versleutelde volume verwijderen of het systeem resetten met wissen van de schijf maakt de inhoud dan onbruikbaar.
Onder Windows is de optie "Deze pc opnieuw instellen" met "Alles verwijderen" en het opschonen van het station een goede oplossing voor een computer die compleet wordt verkocht. Op recente Macs, waarvan de interne SSD permanent versleuteld is, vervult "Wis alle inhoud en instellingen" deze rol.
En als de SSD defect is?
Een SSD die niet meer wordt herkend, kan geen enkel wiscommando ontvangen. Twee gevallen:
- De SSD was versleuteld (BitLocker, FileVault, LUKS): zonder de sleutel is de inhoud onleesbaar. Het risico is zeer klein.
- De SSD was niet versleuteld: zonder zijn controller is de inhoud van de chips doorgaans moeilijk te benutten, temeer omdat veel SSD's hun gegevens intern versleutelen. Het risico is echter niet nul bij zeer gevoelige gegevens: vertrouw de SSD in dat geval toe aan een dienstverlener die een verwerkingscertificaat levert, of vernietig de chips fysiek.
Wat Recychips met uw SSD's doet
Wij lezen, kopiëren of proberen nooit gegevens te herstellen op de ontvangen media. Elke SSD wordt in ons atelier gedemonteerd: de chips worden van de controller gescheiden voor industrieel hergebruik als component, en de printplaat gaat naar materiaalterugwinning via een erkend AEEA-kanaal. Geen enkele SSD wordt als zodanig doorverkocht.
Het vooraf wissen blijft uw verantwoordelijkheid, en wij raden aan het te doen wanneer het kan. Bedrijven kunnen een verwerkingscertificaat aanvragen. Wilt u weten wat uw schijven waard zijn, lees dan hoeveel een defecte SSD waard is of schat uw partij online.
Voor bedrijven
Bedrijven die grote IT-parken beheren, steunen doorgaans op de norm NIST SP 800-88, die drie niveaus onderscheidt: Clear (logisch wissen), Purge (Secure Erase, Sanitize of cryptografisch wissen) en Destroy (fysieke vernietiging). Documenteer de gebruikte methode voor elke partij en bewaar de verwerkingscertificaten: daar wordt bij een AVG-audit naar gevraagd.
Voor SSD's uit servers en storage-arrays, zie ook onze pagina SAS- en U.2-server-SSD's verkopen.