Jak skasować dane z SSD przed sprzedażą lub recyklingiem

Dlaczego formatowanie nie wystarcza

Szybkie formatowanie jedynie nadpisuje tablicę plików: dane fizycznie pozostają na dysku. W przypadku dysku twardego problem obchodzono, nadpisując całą powierzchnię. Na dysku SSD ta metoda nie jest niezawodna.

Kontroler dysku SSD rozkłada zapisy na wszystkie komórki (wear levelling) i utrzymuje rezerwę bloków niewidoczną dla systemu (over-provisioning). Program nadpisujący dysk niekoniecznie dotrze więc do wszystkich komórek, a wielokrotne przebiegi tylko niepotrzebnie zużywają SSD.

Właściwe podejście polega na tym, by to sam kontroler skasował całą pamięć, albo by dane stały się nieczytelne dzięki szyfrowaniu.

Metoda 1: narzędzie producenta

To najprostsza metoda dla osoby prywatnej. Większość producentów oferuje darmowe narzędzie (Samsung Magician, Crucial Storage Executive, WD Dashboard, Kingston SSD Manager…) z funkcją bezpiecznego kasowania, nazywaną zależnie od przypadku Secure Erase, Sanitize lub PSID Revert.

To polecenie wykonuje się wewnątrz dysku SSD: kasuje wszystkie komórki, łącznie z rezerwą, w czasie od kilku sekund do kilku minut. Niektóre narzędzia wymagają utworzenia rozruchowego pendrive'a, bo nie da się skasować dysku, na którym działa system.

Metoda 2: BIOS/UEFI komputera

Wiele laptopów biznesowych i nowszych płyt głównych ma w interfejsie konfiguracyjnym funkcję kasowania dysków (często pod nazwą „Secure Erase”, „Data Wipe” lub „Kasowanie dysku”). Wysyła ona do SSD to samo polecenie co narzędzia producentów, bez instalowania czegokolwiek.

Metoda 3: polecenia w Linuksie

Użytkownikom swobodnie poruszającym się w wierszu poleceń system Linux uruchomiony z pendrive'a pozwala wysłać polecenia kasowania bezpośrednio. Trzykrotnie sprawdź nazwę dysku: pomyłka kasuje niewłaściwy nośnik, bez możliwości cofnięcia.

Dla dysku SSD SATA (dysk nie może być w stanie „frozen”, co widać po pierwszym poleceniu):

sudo hdparm -I /dev/sdX        # sprawdzic "not frozen" i obsluge kasowania
sudo hdparm --user-master u --security-set-pass haslo /dev/sdX
sudo hdparm --user-master u --security-erase haslo /dev/sdX

Metoda 3 bis: SSD NVMe w Linuksie

Dla dysku SSD NVMe narzędzie nvme-cli oferuje polecenie formatowania z kasowaniem oraz, na modelach, które je obsługują, polecenie Sanitize:

sudo nvme id-ctrl /dev/nvme0 -H | grep -i -E 'format|sanit'   # obslugiwane funkcje
sudo nvme format /dev/nvme0n1 --ses=1          # kasowanie danych uzytkownika
sudo nvme sanitize /dev/nvme0 --sanact=2       # Sanitize przez kasowanie blokow, jesli dostepne

Metoda 4: szyfrowanie

Jeśli Twój SSD był zaszyfrowany od początku (BitLocker w Windows, FileVault w macOS, LUKS w Linuksie), dane da się odczytać tylko z kluczem. Usunięcie zaszyfrowanego woluminu lub zresetowanie systemu z wyczyszczeniem dysku czyni wtedy zawartość bezużyteczną.

W Windows opcja „Resetuj ustawienia komputera do stanu początkowego” z „Usuń wszystko” i czyszczeniem dysku to dobre rozwiązanie dla komputera sprzedawanego w całości. Na nowszych Macach, których wewnętrzny SSD jest stale szyfrowany, tę rolę pełni funkcja „Wymaż zawartość i ustawienia”.

A jeśli SSD jest uszkodzony?

SSD, który nie jest już wykrywany, nie przyjmie żadnego polecenia kasowania. Dwa przypadki:

• SSD był zaszyfrowany (BitLocker, FileVault, LUKS): bez klucza jego zawartość jest nieczytelna. Ryzyko jest bardzo małe.
• SSD nie był zaszyfrowany: bez kontrolera zawartość kości jest zwykle trudna do wykorzystania, tym bardziej że wiele dysków SSD szyfruje dane wewnętrznie. Ryzyko nie jest jednak zerowe przy bardzo wrażliwych danych: w takim przypadku przekaż SSD podmiotowi wystawiającemu certyfikat przetworzenia albo fizycznie zniszcz kości.

Co Recychips robi z Twoimi dyskami SSD

Nigdy nie odczytujemy, nie kopiujemy ani nie próbujemy odzyskiwać danych z otrzymanych nośników. Każdy SSD jest demontowany w warsztacie: kości są oddzielane od kontrolera do przemysłowego ponownego wykorzystania jako komponenty, a płytka trafia do odzysku surowców w certyfikowanym systemie recyklingu elektroodpadów. Żaden SSD nie jest odsprzedawany w całości.

Wcześniejsze skasowanie danych pozostaje po Twojej stronie i zalecamy je wykonać zawsze, gdy to możliwe. Firmy mogą poprosić o certyfikat przetworzenia. Aby poznać wartość swoich dysków, przeczytaj ile wart jest uszkodzony SSD lub wyceń swoją partię online.

Dla firm

Firmy zarządzające dużymi parkami IT opierają się zwykle na normie NIST SP 800-88, która rozróżnia trzy poziomy: Clear (kasowanie logiczne), Purge (Secure Erase, Sanitize lub kasowanie kryptograficzne) i Destroy (fizyczne zniszczenie). Dokumentuj metodę zastosowaną dla każdej partii i przechowuj certyfikaty przetworzenia: tego właśnie zażąda audytor przy kontroli RODO.

W przypadku dysków SSD z serwerów i macierzy zobacz też naszą stronę skup serwerowych SSD SAS i U.2.